Splenomegalia - powiększona śledziona - Fundacja Saventic

Baza wiedzy / Objawy -> Splenomegalia

Splenomegalia

Powiększenie śledziony, inaczej splenomegalia (ICD-10: R16.1), jest nieswoistym objawem, który może towarzyszyć chorobom ograniczonym do śledziony, jak również być konsekwencją dysfunkcji wielonarządowej.

Kod ICD10

Kod ICD-10:
R16.1

Powiększona śledziona
Zdjęcie przedstawiające powiększoną śledzionę

Rola śledziony w ludzkim ciele

Śledziona jest obszernym rezerwuarem krwi i największym narządem limfatycznym u człowieka, ale nie jest niezbędna do życia. W warunkach fizjologicznych jej masa nie przekracza 150 g i zależy od ilości zmagazynowanej krwi. Wymiary prawidłowej śledziony nie powinny przekraczać: długość – 120 mm, szerokość – 70 mm, grubość – 40 mm. We wnęce śledziony może występować tzw. śledziona dodatkowa (jest to wariant anatomiczny u nawet 11% populacji). Powiększenie śledziony jest wyczuwalne palpacyjnie w badaniu fizykalnym, jeśli przekroczy ona 1.5 razy swoją wielkość, a jej masa wzrośnie do ponad 300 g. W masywnym powiększeniu śledziona może osiągać nawet ponad 1000 g.

Inną cechą śledziony jest zdolność do tzw. pęknięcia podtorebkowego lub dwuczasowego, opóźnionego, w wyniku urazu/obrażeń brzucha w wypadku i może stanowić jedno ze wskazań do jej usunięcia. Powiększenie śledziony może być też objawem urazu i krwiaka podtorebkowego. Podział splenomegalii zawiera się w pięciostopniowej klasyfikacji WHO.

Hipersplenizm czyli zespół dużej śledziony to stan, w którym splenomegalii towarzyszy niedokrwistość i/lub leukopenia i/lub trombocytopenia.

Splenomegalia – przyczyny i objawy

Powiększona śledziona powoduje ból i uczucie rozpierania najczęściej w okolicy podżebrowej lewej i w sródbrzuszu. Powiększeniu śledziony mogą towarzyszyć: ból pleców, zgaga, nudności, wymioty, wybroczyny, utrata masy ciała, zmęczenie, bladość, duszność, podatność na infekcje.

Splenomegalia może towarzyszyć chorobom: nowotworowym, zakaźnym, metabolicznym, immunologicznym, a także spichrzeniowym. Jedną z przyczyn powiększonej śledziony może być marskość wątroby. Często powiększenie śledziony przebiega wspólnie z powiększeniem wątroby – stan ten nazywany jest hepatosplenomegalią.

Najczęściej splenomegalia ma podłoże infekcyjne ale może być tez sygnalizować procesy rozrostowe, głównie nowotwory krwi/szpiku i układu chłonnego (głównie chłoniaki, białaczki, także mielofibroza, ziarnica złośliwa). Do innych przyczyn powiększenia śledziony zaliczamy: choroby zakaźne wirusowe (np. cytomegalia, mononukleoza, zapalenie wątroby), bakteryjne (np. borelioza), pasożytnicze (np. bąblowica), choroby autoimmunologiczne i układowe (np. toczeń rumieniowaty, sarkoidoza), choroby metaboliczne spichrzeniowe (np. choroba Gauchera, Pompego).

Śledziona może być powiększona w przebiegu zakrzepicy żyły wrotnej czy śledzionowej, jak również w przerzutach do śledzionych i pierwotnych nowotworach śledziony. Wśród zmian ogniskowych połowę stanowią zmiany o charakterze łagodnym (najczęściej zawał śledziony). Przerzuty do śledziony występują w ok. 7-8% chorych na nowotwory złośliwe (najczęściej z raka jajnika, macicy, sutka, płuca).

Splenomegalia – diagnostyka i leczenie

Poza badaniem fizykalnym, do diagnostyki splenomegalii wykorzystuje się badania obrazowe takie jak ultrasonografia (USG), tomografia komputerowa (TK) czy rezonans magnetyczny (RM).

W zależności od pierwotnej przyczyny splenomegalii, procedury terapeutyczne skupiają się przede wszystkim na leczeniu choroby podstawowej, w leczeniu niezbędny może być zabieg splenektomii (np. w opornej na leczenie małopłytkowości immunologicznej, ITP).

Od ponad pół roku towarzyszą Ci niepokojące
                            dolegliwości, do tej pory niewyjaśnione?
Od ponad pół roku towarzyszą Ci
niepokojące dolegliwości,
do tej pory niewyjaśnione?
Ty lub Twój lekarz podejrzewacie chorobę rzadką?
Ty lub Twój lekarz
podejrzewacie
chorobę rzadką?
Szukasz właściwego specjalisty lub ośrodka?
Szukasz właściwego
specjalisty lub ośrodka?

Wypełnij kwestionariusz
internetowy, a my
postaramy się pomóc!
Fundacja nie pobiera opłat za usługę.

To pole jest obowiązkowe
To pole jest obowiązkowe
   Ta zgoda jest wymagana

Masz więcej pytań?

Zapoznaj się z zakładką
"Najczęściej zadawane pytania"

Zakładka FAQ